Tıbbi Tedaviler

Medikal ilaçlar, saç dökülmesinin durdurulması ve tedavisi için kellik sürecinin başında kullanılmaktadır. FDA, DHT' i engellyen Propecia ilacıcın kullanımını onaylamıştır ve bu ilacın kelliğin ilk evrelerinde saç dökülmesini durdurduğu kabul edilmiştir. Rogaine saçların büyümesini sağlarayarak saç dökülmesinin en başlarında etkili olabilmektedir fakat Rogaine Propecia ile brlikte kullanıldığında dah etkili sonuçlar görülmektedir. Medikal terapi kaybedilen saçların yerine çıkmasını sağlamaktan çok, mevcut saçların kotunmasına yönelik bir tedavi olduğundan, mümkün olan en kısa zamanda tedaviye başlanmalıdır.
Medikal terapi, saç ekiminde uygulandığındada iyi sonuçlar vermektedir çünkü medikal terapi farklı amaçlarda uygulanmaktadır: saç dökülmesi medikal tedavisi saç dökülmesini engellemek için en iyi yöntemdir, fakat saç ekimi operasyonu saç dökülmesi çok fazla olduğunda uygulanmaktadır. Saç dökülmesinin durdurulmasının yanında, ilaç tedavisi androgenetik alopesiyanın durdurulmasında da etkilidir.( genetik saç dökülmesi). Fakat, saç ekimi saç dökülmesinin durdurulmasına yönelik bir şey değildir, sadece dökülen bölgeye saç ekilmesi yöntemidir.

Bu bölüm FDA nın onayladığı saç dökülmesi tedavisine, nasıl uygulandığına, nasıl kullanılması gerektiğine, oluşabilecek problemlere deyinmektedir. Avodart prostat için onaylansa da, saç dökülmesi için henüz onaylanmamıştır. Genelde kadınlarda saç dökülmesi tedavisinde kullanılan diyüretik Aldactone kısaca anlatılacaktadır.

Rogaine (Minoxidil)

Minoxidilin etiket isimi olan Rogaine FDA'nın saç dökülmesi tedavisi için onayladığı ilk ilaçtır. Rogaine solusyondur ve direk olarak kafaya uygulanır. Günümüzde reçetesiz olarakta alınabilmektedir

Rogaine kan basıncı ilacı olan Minoxidil ilacından geliştirilmiştir. Mİnoxidiil ağızdan alınmaktadır fakat kalp ve kan dolaşımı sisteminde yan etkileri görüldüğünden, diğer ilaçların etkileri görülmediği zaman verilmektedir. Minoxidil kullanan hastaların vücutlarında kıllanma görülmüştür ve minoxidilin direk kafaya uygulanırsa saçların uzamasını sağlayacağı düşünülmüştür.

Çalışmalarda rogaine direk olarak tepe kısmına uygulanmıştır bu yüzden de sadece bu bölgede etkili olduğuna dair yanlış bir görüş vardır. Minoxidil tepe kısmında çok etkili olsa da diğer bölgelerde de etkilerini göstermektedir. Fakat bölge tamamen kel ise etkili olamamaktadır. En iyi sonuçlaı 5 ay ile 2 yıl arasında görülmektedir. Minoxidil kullanan hastalarda saç dökülmesi az miktardada olsa devam etmektedir.

Minoxidilin çalışma mekanizması tam olarak bilinmemektedir fakat ilacın saç folikülü büyüme döngüsünündeki durma evresini artırdığı bilinmektedir. Bu durum minyatürleşmiş saçlaın uzunluğunu ve diametresini artırarak gelişmektedir. Minoxidil ve rogaine bir arada kullanılır ise saç dökülmesi tedavisinde büyük bir gelişme görülmektedir . böylece direk olarak DHT oluşumu engellenir.

Minoxidil Kullanımı

Minoxidil günde iki kere alınmalıdır. İlaç tedavisi sadece kafaya direk olarak uygulandığında etkisini göstermektedir ve etkileri sadece uygulanan bölgelerde etkileri görülmektedir. Bu yüzden eğer dökülme varsa kafanın ön kısmına uygulanması çok önemlidir.

%5 lik formülasyonu % 2'lik solusyondan iki kat daha etkilidir, fakat içerisinde propylene gyycol olduğundan saçlarda sertleşmeye ve taranmada zorluklara neden olabilir. Eğer gece yatarken %5lik solusyonu gündüz ise %2lik solusyonu kullanarak bu problemi çözebilirsiniz. Minoxidil kullanmaya başladığınızda etkilerini 6-12 ay içerisinde görürsünüz. Ayrıca bu ilaç mevcut olan saçların kalınlaşmasınıda sağlamaktadır. Fakat kel bölgede saç çıkartmamaktadır.

Kadınlarda Kullanımı

Bayanlar için sadece %2lik solusyonun kullanımı uygundur. Bayanlar yan etkilere karşı daha hassas bir bünyeye sahip olduklarından dolayı, kadınlarda yüksek tansiyon görülebilir. Ayrıca kadınlarda uygulanan bölgede alerji görülmesi çok muhtemeldir.

Ayrıca kadınlarda yüz bölgesinde kıllanma görülmektedir. Tedavi bırakıldıktan sonra kıllar dökülsede, bazı kılların alınması gerekebilir. İlacın şakaklara ve alın bölgesşne uygulanmamasına dikkat edilerek bu durum çözülebilir. %5lik solusyon kullanıldığında bu yan etkilerin görülmesi daha muhtemeldir.

Propecia

Erkek tipi saç dökülmesi ya da Androgenetik Alopesiya ön,üst ve tepe bölgesinde bulunan saç foliküllerinde bulunan dihidrotestesteron etkilerinden kaynaklanmaktadır. DHT saç büyümesini ya da saç döngüsünü yavaşlatarak foliküllerde minyatürleşmeye neden olur. Bu saçlar yavaş yavaş kısalmaya ve incelmeye başlar ve en sonunda saçlar tamamen dökülür.( erkeklerde saç dökülmesinin nedenleri konusuna bakınız.)

DHT testesterondaki 5-alfa reduktaz ensimiyle oluşmaktadır. Finasteride 5-alfa reduktaz enziminin oluşmasını önler. Şekil II de saç folikünündeki testesteronun DHT ye dönüşmesini göstermektedir. Finasteride'nin etiket ismi olan Propecia saç dökülmesi tedavisi için FDA tarafından onaylanan tek ilaçtır.

Finasteride, kafa derisindeki ve kafadaki DHT seviyesinin düşmesini sağlar ve bu faktörlerle bağlantılı olarak bu durumun etkileri önemli bir miktarda hissedilir. Finasteride DHT seviyesini yaklaşık %70 oranında azaltmaktadır. Serum testesteron seviyesi %9 oranında artmaktadır fakat bu normal orandadır.

Finasteride ilacı ilk basta prostat tedavisinde kullanılıyordu fakat şans eseri saç dökülmesindede etkili olduğu bulundu. Bu gerçeği 1974 de McGinley Dominic Cumhuriyetinde salinas kasabasındaki erkek çocuklarını incelemiştir. Bu çocuklarda 5-alfa reduktazı az miktarda vardır. Ayrıca onlarda DHT seviyesi çok azdır ve ömürleri boyunca prostat olamamışlar ve saç dökülmesi yaşamamışlardır.

Araştırmacılar 5-alfa redüktaz enzimini oluşumunu önleyecek bir ilaç bulmak zorunda kalmışlardır. Daha onra bu ilacı hem prostatın ilerlemesini hemde saç dökülmesini önlemek için kullanmışlardır. Bu ilaç üzere 50 yaş üstü erkeklerde prostat ilerlemesini durdurmak amacı ile Finasteride 5-mg etiket ismi Proscar olmak FDA tarafından onalanmıştır. Beş yıl sonunda, FDA finasteride 1-mg saç dökülmesi tedavisinde onaylamıştır.

Yapılan çalışmalar finasteride alan kişilerin %90 da saç dökülmesinin durduğunu ve mevcut saçlarının korunduğunu göstermiştir. 5 yıl içeresinde, Propecia tedavisi gören erkeklerin %48 inin saçlarında uzama görülmüştür. %42 sinde ise hiçbir değişiklik olmamıştır.%10 unda ise eskisine kıyasla saç dökülmesi görülmüştür.

Mukayese edildiğinde, Placebo tedavisi olan kişilerin %6 sının saçlarının uzadığı görülmüştür. % 19 unda hiçbir değişiklik olmazken %75 inde saç dökülmesi görülmüştür.

Kafanın Ön Kısmındaki Etkisi

Propecia ön bölgedeki saç dökülmesi tedavisinde kullanılmaktadır. Propecia'nın ön bölgedeki dökülmeyi tedavi etiğini gösteren veriler vardır.

Kullanımı

Propecia günde bir kere yemeklerden önce veya sonra alınmalıdır. Finasteride bir yıl kullanılmalıdır ve bu süre sonunda saç dökülmesinin durduğu ve yeni şaçların çıktığı görülmektedir. Finasteride etkisini bir yılda göstermektedir. İlk altı ay içerisinde mevcut saçlarınızda incelme görebilirsiniz. Bu durum finasteride etkisini gösterene kadar olan süreçte saç dökülmenizin devam etmesinden kaynaklanabilir yada minyatürleşen saçlarınızın dökülmesinden kaynaklanabilir. Bu dönemde sabırlı olmak çok önemlidir. İlaça etkilerini görmeden önce en az bir yıl kullanmalısınız.

Yan Etkileri

1 mg'lık Finasteride herhangi bir yan etki oluşması beklenmez. 1 yıllık düzenli kullanımın sonunda deneklerin %3.8'inde cinsel isteklerde azalma olurken, Placebo tedavisi uygulanaların %2.1 inde bu durum görülmüştür. 5 yıllık çalışmadan sonra görülen yan etkiler şöyledir: cinsel isteklerde azalma(%0.3), ereksiyon alamama, sperm sayısında düşme( %0.0)

İlaç kullanmaya başladıktan sonra zaman içerisinde cinsel isteklerde azalma olduğu saptanmıştır. Terapiyi bırakan hastaların çoğunda , tedaviye devam edenlerin %58inde bu durum sona ermiştir. İlaç tedavisi kesildikten sonra, yan etkiler birkaç hafta içerisinde sona erecektir. Finasteride bırakıldığı zaman, sadece ilaç tedavisiyle çıkan saçlar dökülecektir. Bir başka deyişle, hastalar başladıkları yere geri döneceklerdir.

Diğer Yan Etkileri

Finasteride kullanan hastaların %0.4'ünde göğüslerde hassasiyet ya da büyüme görülebilir. Fakat bu durum çok az kişide görülmektedir. Diğer yan etkilerde ise büyütecek bir durum yoktur.İsilik, kaşıntı, kurdeşen, dudaklarda şişme, testislerde acı görülebilir.

Hamilelik Dönemine Dair Uyarı

Hamile olan veya ileride hamile kalabilecek bayanlar için Finasteride kullanımı uygun değildir. Bayanlar hamilelik döneminde ilaca dokunmaları sakıncalıdır çünkü ilacın doğacak erkek bebeklerin cinsel organında doğuştan sakatlıklara yol açtığı bilinmektedir. İlaç deri yoluyla vücuda sızabildiğinden, bütün Propecia tabletleri geçirgen olmayan bir film tabakasıyla kaplanmıştır.

Propecia tedavisi olan bir erkelerle cinsel ilşkide olan bir bayanın doğacak bebeğinde bir sorun olmaz.

Menapoz Dönemi Sonrası Propecia Kullanımı

Merck menapoz dönemi sonrası bayanlara Finasteridenin etkilerini gösteren bir çalışma yapmıştır. Bir yıl sonunda, saç büyümesi görülmemiştir ve bu çalışma iptal edilmiştir. Bu durumun kadınlarda DHT enziminden çok aromatase enziminin etkilerinden kaynaklandığı bilinmektedir. Ayrıca bu durum menapoz döneminde baynlardaki düşük DHT seviyesinden dolayı Finasteride ilacına karşıvücutlarının tepki vermemesinden kaynaklanmaktadır.

Uzun Süreli Yararları ve Oluşabilecek Riskler

Finasteridenin etkileri saçların döküldüğü fakat mevcut saçlarında bulunduğu bölgede görülür. Tamamen kel alanda hiçbir etkisi görülmez. Saçların döküldüğü bölgede yeniden saçların çıkmasını sağlasada, Finasteri aslında saç dökülmesinin azaltılmasında ya da durdurulmasında etkilidir. Sonuçlar genelde bir yıl içersinde görülür, daha sonra ikinci yılda aynı şek,lde kalır ve daha sonra etkileri azalır. Gerçekte etkisinin ne kadar sürdüğüne dair net bir bilgi olmasa da, hastalar 5 yıl ilaçın etkilerini gördüklerini söylemektedir.

İlaç kullanımı bırakıldığı Finasteridenin etkileri de sona ermektedir. 2-6 ay içerisinde hastalar hiç ilaç kullanmamış gibi başladıkları yere geri döneceklerdir.

Propecia ve Saç Ekimi

Saç ekimi işleminin tamamlayıcısı olarak Propecia kullanılmasının nedenleri:
Saç ekimi için uygun olmayan genç hastalarda Propecia çok etkilidir..
Propecia saç ekimi yapılacak olan kafanın ön kısmında etkisi operasyona oranla daha azdır.
Propecia saç ekimi operasyonunun yapılamadığı kafanın arka kısmındaki bölgede saç dökülmesini durdurmakta etkilidir.
Propecia yan etkilerinden dolayı kullanmak istemeyen hastalarda saç ekimi yeterlidir. Aradaki tek fark operasyonla saç dökülmesi engellemezken, ilaç tedavisi ile bunun mümkün olmasıdır. İlaç tedavisi saç ekimi operasyonunda, yada ekilen saçların büyümesini sağlanmasında gerek duyulmamaktadır.

Jenerik Finasteride

Finasteride 5mg jenerik formulası içinde bulunabilmektedir. Fakat 2012 yılına kadar Propecia jenerik olarak piyasada bulunmayacaktır. Bu yüzden jenerik finasteride almak isteyenler eczaneden 5 mg tabletlerin ¼ ünü eczaneden alabilirler. Propeciadan hergün 1mg almak eskisi kadar etkili olacaktır gibi bilimsel bir açıklamanın olmadığını bilmek gerekir ayrıca kırık tabletlerin hamile bayanlar için tehlikeli olduğu unutulmamalıdır.

İlacın Dozunu Artırma

En çok sorulan sorulardan biri de propecianın dozunu artırmaya yöneliktir. Normal şartlarda ilacın dozunu yükseltmesekte, dozu artırınca herhangi bir yan etkininde görüleceğine dair bilimsel bir açıklama da yoktur. 5mg propecia ile 1mg arasında bir fark omadığı düşünülmektedir. Genelde 3 senedir aynı dozda ilacı kullanan hastaların dozları yükseltilmektedir. Doz arttırıldığı zaman genelde jenerik finasterdeyi önermekteyim.

Hasta Monitorajı

50 yaş ve üzeri erkekler Propecia ilacını kullanmak için bir doktora yada üroloji bölümüne danışmalıdır. Ayrıca bu yaştaki erkeklerin prostat hastalığı için düzenli bir şekilde yıllık düzenli bir kontrolden geçmesi tavsiye edilir.

Yukarıdaki bilgiler Finasteride kullanıp kullanmadığına bakılmaksızın uygun yaştaki her erkeğe tavsiye edilmektedir. Diğer öneriler doktorunuzun değerlendirmesine bağlıdır.

Finasteride hakkında yanlış düşünceler

Düşünce: Bayanlar ilaca dokunamaz. .
Gerçek: hamile bayanlar kırık tablete dokunmamalıdır.

Düşünce: sadece tepe bölgesinde etkilidir.
Gerçek: Saçın olduğu hatta ön saç çizgisinde bile etkilidir.

Düşünce; finasteride testesteronu azaltır.
Gerçek: ilaç tedavisi testesteronda ortalama %9 bir artış gösterir.

Düşünce: cinsel yönden yan etkileri çok fazladır ve kalıcıdır.
Gerçek: cinsel yönden yan etkileri %2 oranında görülmektedir ve ilaç tedavisi kesildiğinde yan etkileri yok olmaktadır.

Düşünce: bir erkek karısı hamileyken bu ilacı alırsa çocukta doğuştan sakatlıklara neden olmaktadır
Gerçek: hamile bir bayanın Propecia kullanan bie erkekle olan cinsel birlikteliği doğacak çocuğa zara vermemektedir.

Düşünce: propecia aslında prostat için bir ilaçtır. Saç dökülmesini durdurmamaktadır.
Gerçek: Propecia prostat ilacı olmamakla birlikte saç büyümesi etkilediği sanş eseri bulunmuştur ve keşfedildiği günden beri saçların büyümesini sağladığı herkes tarafından bilinmektedir.

Avodart (Dutasteride)

2002 yılında FDA prostat tedavisi için Avodart ilacının kullanımı onaylamıştır. Fakat Dutasteride saç dökülmesi tedavisi için onaylanmamıştır.

Finasteride gibi ( propecia) dutasteride 5 alfa reduktazını engellemektedir. Fakat, Finasteride sadece enzimin type I formunu engellerken, Dutasteride type I ve II formunu engellemektedir. Enzimin type II formu çoğunlukla saç foliküllerinde, type I formu ise kafa derisinde ve sebasöz bölgelerde bulunmaktadır. Fakat bu type'nın saç büyümesindeki rolü anlaşılamamıştır.

Saç Büyümesindeki Etkileri

0.5 mg Dutasteride serum DHT'i %91, skalp DHT'i %54 oranında azaltır.Finasteride ise serum DHT'i %71, skalp DHT'i %38 oranında azaltmaktadır. Bu sonuçlara bakıldığında, androgenetik alopesiya tedavisinde dutasteride, finasteriden daha etkilidir. Fakat, 5-alfa redüktazının saç foliküllerinde önemli bir miktarda olmadığından, dutasteridenin bu enzimin oluşmasını engellemesi düşünüldüğü kadar önemli değildir. Dutasteridenin etkileri serum DHT oranını düşürdüğü için hissedilmektedir.

2006 yılında Amerikan Dermatoloji Akademisinin gazetesinde yayınlanan Ölsen et al. Çalışması dutasteridenin finasteriden üstün yanlarını göstermektedir.

Yan etkileri

Dutasteride prostat hastası olan 50 yaş ve üzeri 4.325 erkekte uygulanmıştır. İlk altı ay içerisinde oluşan yan etkiler iktidarsızlık(%4.7-%1.71), cinsel isteksizlik(%3-%1.4), göğüste ağrı ya da büyüme(jinekomastiya; %0.5-%0.2) ve erken boşalma (%1.4-%0.5)

Cinsellikle ilgili yan etkiler tedavi sona erdikten sonra kaybolmaktadır. Göğüste görülen yan etkiler tedavi uygulandığı sürece devam eder

Psa üzerinde etkisi

Dudasteride kandaki PSA miktarını düşürmektedir. Eğer PSA prostat kanserinde kullanılıyorsa, bu durum dikkate alınmalıdır.

Güvenlik önlemleri

Hamile olan ya da hamile kalacak olan bayanlar dutasterideye dokunmamalıdır. Bu ilacın etkileri deri yoluylada işleyebildiğinden, doğacak olan erkek çocuğun cinsel organında sakatlığa neden olabilir..
Dutasteride tedavisi gören erkekler en az 6 ay kan bağışı yapmamalıdır.

Dudasterideye karşı alerjisi olan erkekler bu ilacı kullanmamaılıdır.

Karaciğer hastası olan erkekler bu ilacı almadan önce doktora danışmalıdır.

Bazı Ek Bilgiler

Finasteridenin aksine, eğer ailede 5-alfa redüktaz enzimi type II eksikliği varsa ve bu herhangi bir ters duruma neden olamış ise, dutasteride için biyolojik bir model değildir.

Dudasteridenin yarı ömrü finasteride ile kıyaslandığında 5 haftadır ve dutasteride sıvı konsantresi tedavi bırakıldıktan sonra 4-6 ay kullanılabilir.

Sprinolakton (Aldoctone)

Aldoctone yüksek tansiyon da kullanılan bir ilçatır. Tedavi genelde günde iki kere olmak üzere 25mg ile başlar. Vücuttan ter atılmasını sağlarken, potasyum miktarını koruyarak etki gösterir.

Potasyum seviyesi korunduğundan, kandaki potasyum miktarı da artacaktır ki bu durum tehlike oluşturabilir. Bu yüsden bu ilaç doktor kontrolünde kullanılmalıdır.

Spironolactone anti-androgenetik etkiye sahiptir ve kadınlarda saç dökülmesi tedavisinde kullanılır.